موی سر یکی از عوامل تاثیرگذار در جذابیت ظاهری افراد است، اما عوامل متعددی از جمله حرارت زیاد، مواد شیمیایی، شرایط پوست سر، کمتوجهی به مراقبت و عوامل محیطی، میتوانند به مو آسیب برسانند. توجه داشته باشید که با نادیده گرفتن این مشکلات، ممکن است به ریزش یا مشکلات حادتری پدیدار شود. در این مقاله از اکادمی مریم جهانبانی قصد داریم، شایعترین مشکلات مو و پوست سر را بههمراه راههای تشخیص و نیز راهکارهای درمانی آن در اختیار شما قرار دهیم.
8 مورد از شایعترین مشکلات مو و پوست سر
اگر قصد دارید در عرصه کوتاهی مو و یا مراقبت از مو فعالیت کنید، و یا اگر به سلامت موهای خود اهمیت میدهید، آشنایی با مشکلات مو و پوست سر، و روشهای تشخیص، پیشگیری و درمان آنها ضروری است. در ادامه به مشکلات رایج مو و پوست سر میپردازیم:
1. آسیبهای حرارتی به مو
آسیبهای حرارتی زمانی رخ میدهد که مو بهصورت مداوم در معرض سشوار، اتوی مو و سایر ابزارهای فرمدهنده مو قرار میگیرد. این مسئله رطوبت طبیعی تار مو را از بین میبرد و منجر به خشکی، شکنندگی و کاهش درخشندگی طبیعی مو میگردد.
علائم تشخیص:
خشک شدن موی سر، زبری و خشن شدن بافت مو
کاهش نرمی و درخشش طبیعی مو
گره خوردن زیاد و شکنندگی مو
سست شدن ریشه موها که منجر به ریزش بیشتر میگردد.
راههای پیشگیری:
تنظیم دمای وسایل حرارتی: بهتر است برای فرمدهی موها، دمای متوسط یا پایینتر را انتخاب کنید، مخصوصاً اگر موهای حساسی دارید.
توصیه میشود قبل از سشوار یا اتو، از ماسکهای محافظ مو استفاده کنید.
فاصله مناسب بین دفعات استفاده از حرارت را رعایت نمایید: مثلا به فاصله 2 الی 3 روز، از وسایل حرارتی استفاده کنید (به موها زمان استراحت بدهید).
بعد از استحمام در ابتدا موهای خود را با حوله خشک کنید تا زمان استفاده از سشوار را کاهش دهید.
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
اگر به صورت منظم از ابزارهای حرارتی مو استفاده میکنید و در موهای خود، علائمی که پیش از این بیان شد را مشاهده میکنید، توصیه میشود راهکارهای زیر را دنبال نمایید:
از ماسکها و نرمکنندههای مغذی (شامل پروتئین، روغن طبیعی، مرطوبکننده) استفاده نمایید.
به صورت دورهای و منظم نوک موهای خود را کوتاه نمایید تا قسمتهای آسیبدیده مو حذف شوند.
توصیه میشود داروهای تقویتکننده مو را مصرف کنید.
دفعات استفاده از حرارت را کاهش داده و اگر لازم است، فقط در مواقع خاص از ابزارهای حرارتی استفاده کنید.
بهتر است از شامپو و نرمکنندههای ملایم، ترجیحا بدون سولفات، استفاده کنید تا موها کمتر دچار خشکی شوند.
مشکلات مو و پوست سر؛ آسیبهای حرارتی به مو
2. آسیبهای شیمیایی
معمولا مواد شیمیایی مثل رنگ مو، دکلره، و انواع صافکنندهها، اگر زیاد یا به صورت نادرست استفاده شوند، ساختار تار مو را تضعیف میکنند. این آسیب باعث خشکی شدید، شکنندگی و حتی خرد شدن مو میشود.
آسیبهای شیمیایی چگونه ایجاد میشود؟
آسیبهای شیمیایی شامل رنگ کردن مداوم مو (مخصوصا دکلره قوی)، استفاده از مواد شیمیایی برای صاف کردن دائم (مانند کراتینه، ریباندینگ، صافی دائم) بدون مراقبتهای بعدی، ترکیب رنگ با مواد دکلره، یا استفاده همزمان از رنگ و صافکننده شیمیایی، و همچنین انجام این موارد در مراکز غیرحرفهای یا بدون آگاهی نسبت به شرایط موی فرد، است.
علائم تشخیص:
خشکی، شکنندگی، ضعیف شدن تار موها
ریزش مو یا کمپشت شدن ناحیه رنگشده
بدشکلی بافت مو مانند موهای وز، مات، بدون درخشندگی طبیعی
در موارد شدیدتر: خرد شدن مو هنگام شانه زدن
راههای پیشگیری:
قبل از انجام رنگ یا صافی، وضعیت دقیق مو (به لحاظ ریشه و سلامت، زمان رنگشدگی) ارزیابی گردد.
رعایت فاصله زمانی معقول: حداقل چند ماه به مو فرصت دهید و بعد مجددا آن را رنگ کنید.
استفاده از مواد با کیفیت تحت نظر آرایشگاههای معتبر
مراقبت از مو بعد از رنگ یا صافی: تقویت مو، استفاده از نرمکنندهها
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
اگر بعد از رنگ کردن یا صافی مو، علائمی که پیش از این بیان شد را مشاهده کردید، بهتر است راهکارهای زیر را دنبال نمایید:
استفاده از ماسکهای ترمیمی مو (شامل کراتین، پروتئین، و روغنهای گیاهی)
استفاده منظم از نرمکننده و سرم مخصوص بعد از حمام
اگر این مسئله آسیب زیادی به مو وارد کرده است، بایستی قسمت آسیبدیده مو کوتاه شود و یا حتی کوتاهی کامل برای احیا مو صورت گیرد.
3. مشکلات پوست سر (التهاب، پسوریازیس، قارچ و …)
پوست سر ممکن است به دلیل چربی، خشکی، حساسیت یا بیماریهای پوستی دچار التهاب، پوستهریزی یا خارش شود. این مشکلات روی رشد و سلامت مو اثر مستقیم میگذارند.
مشکلات مو و پوست سر؛ خارش پوست سر
مشکلات پوست سر چگونه ایجاد میشوند؟
خشکی یا چربی بیش از حد پوست سر، استفاده از شامپوها یا محصولات نامناسب (محصولات خیلی قوی با مواد شیمیایی سنگین)، بهداشت نادرست و غیراصولی (شست و شوی نامنظم، شانه نکردن یا شست و شوی بیش از حد)، استرس، تغذیه نامناسب، کمبود ویتامین یا مواد مغذی، و بیماریهای پوستی (مثل پسوریازیس، درماتیت، اگزما، یا عفونتهای قارچی)، همه و همه از عواملی است که پوست سر را درگیر میکنند.
علائم تشخیص:
خارش پوست سر، درد یا سوزش
قرمزی، التهاب، پوستهپوسته شدن (شوره) حتی اگر مو سالم باشد.
پوستههای سفید یا زرد که ممکن است بزرگ و چرب باشند.
حساسیت به محصولات شیمیایی یا واکنش شدید و غیرطبیعی به رنگ یا دکلره
ریزش مو در ناحیه التهاب، ضعیف شدن موها، سوزش و زخم
راههای پیشگیری:
انتخاب شامپوی مناسب با پوست سر: در صورتی که پوست سر شما چرب است، بهتر است از شامپوهای مخصوص موهای چرب استفاده نمایید.
شستشو با آب ولرم، نه خیلی داغ، و نه خیلی سرد
خشک کردن ملایم: بهتر است از حرارت مستقیم تا حد امکان اجتناب شود.
شانه زدن منظم و ملایم، برای افزایش گردش خون پوست سر و کاهش تجمع سلولهای مرده
تغذیه مناسب و مصرف آب کافی
در این موارد پیشنهاد میشود با پزشک یا متخصص پوست مشورت نمایید.
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
اگر علائم ذکرشده را دارید، راهکارهای زیر را جدی بگیرید:
استفاده از شامپوهای درمانی: در صورت وجود التهاب از شامپوهای مخصوص پوست حساس استفاده نمایید.
استفاده از نرمکننده فقط روی ساقه مو، به طوریکه پوست سر را درگیر نکند.
در موارد پوستی: مراجعه به متخصص پوست یا درماتولوژیست: ممکن است کرم یا داروی خاص تجویز شود.
مراقبت از پوست سر بعد از رنگ یا صافی: اگر پوست حساس دارید، بهتر است از محصولات ملایم استفاده نمایید و در صورت امکان قبل از اقدام، تست حساسیت را انجام دهید.
4. موخوره
موخوره زمانی ایجاد میشود که انتهای مو بهدلیل خشکی، آسیب حرارتی یا شیمیایی دچار چندشاخه شدن میشود. این مشکل ظاهر مو را بهم میزند و اگر کنترل نشود تا ساقه بالا میرود.
موخوره چگونه ایجاد میشوند؟
این مشکل در اثر خشکی بیش از حد مو، آسیب حرارتی یا شیمیایی، و کوتاه نکردن منظم نوک موها ایجاد میگردد.
علائم تشخیص:
دو شاخه شدن نوک مو
زبری انتهای مو
شکنندگی مو
راههای پیشگیری:
مراجعه به آرایشگاههای کوتاهی مو برای کوتاهی منظم نوک موها
استفاده از سرم و روغن طبیعی برای انتهای مو
کاهش استفاده از حرارت
کاهش استفاده از مواد شیمیایی
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
بهترین و موثرترین راهکار، کوتاهی مو برای حذف موخورهها است.
استفاده از ماسکهای نرمکننده برای رفع خشکی موها
استفاده از روغنهای سبک و گیاهی (مانند روغن آرگان، روغن جوجوبا)
موها به صورت ملایم شانه شوند (عدم کشش زیاد هنگام شانه زدن)
مشکلات مو و پوست سر؛ موخوره
5. شوره سر
شوره سر به صورت پوستههای سفید یا زردرنگ روی پوست سر و مو دیده میشود و معمولا به علت چربی زیاد، و یا خشکی شدید پوست است. از نشانههای رایج آن میتوان به خارش، قرمزی و ریزش پوستهها اشاره کرد.
شوره سر چگونه ایجاد میشوند؟
به طور معمول شوره در اثر خشکی پوست سر، چربی بیش از حد، عدم شست و شو منظم، حساسیت به شامپو یا محصولات مراقبی مو ایجاد میگردد.
علائم تشخیص:
مشاهده پوستههای سفید یا زرد روی موها و یا شانه در هنگام شانه زدن یا دست زدن به موها
احساس خارش بر روی پوست سر
و گاهی التهاب و قرمزی پوست سر
راههای پیشگیری:
استفاده از شامپوهای ضدشوره یا مخصوص پوست حساس
شست و شوی منظم و اصولی کف سر و موها (اما نه بیش از حد)
شانه زدن ملایم مو
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
استفاده از شامپو ضدشوره در هنگام استحمام
اجتناب از خارش زیاد قسمت کف سر
استفاده از نرمکننده فقط بر روی ساقه مو
در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، بهتر است به متخصص پوست مراجعه نمایید.
6. شپش سر
به طور کلی شپش یک انگل کوچک است که روی مو و پوست سر زندگی کرده و از خون تغذیه میکند. وجود آن باعث خارش شدید، التهاب و احساس حرکت روی سر میشود و معمولا از طریق تماس مستقیم منتقل میشود. شما میتوانید برای اطلاعات بیشتر در زمینه شپش سر به این مطلب مراجعه نمایید.
شپش چگونه ایجاد میشوند؟
این مورد تنها از طریق تماس با فرد آلوده و استفاده مشترک از شانه، کلاه یا وسایل مربوط به مو صورت میگیرد. در واقع شپش از مواردی است که از طریق تماس مستقیم از موی سر و یا وسایل مربوط به مو انتقال مییابد.
علائم تشخیص:
خارش شدید پوست سر (مخصوصا در ناحیه پشت گوش و گردن)
دیدن تخم شپش یا شپش زنده روی موی سر
تحریک و سرخی پوست سر
راههای پیشگیری:
از به اشتراک گذاشتن شانه، کلاه و تمامی موارد مربوط به مو جدا خودداری نمایید.
موهای بچهها و یا بزرگسالان مخصوصا بعد از حضور در محیطهای مشترک مانند مدرسه، آرایشگاه، بررسی کنید.
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
از شامپو یا لوسیون ضدشپش استفاده گردد.
موها به طور دقیق با شانه دندانه ریز برای زدودن تخمها، شانه شوند.
ملحفهها، کلاه و برسها با آب داغ، شست و شو گردند.
این روند تا زمان بهبودی کامل تکرار شود.
7. ریزش شدید مو
ریزش شدید زمانی اتفاق میافتد که چرخه طبیعی رشد مو مختل شود؛ از عوامل هورمونی و استرس گرفته تا کمبود مواد مغذی یا بیماریهای پوست سر، میتوانند منجر به ریزش مو شوند. اگر این ریزش درمان یا متوقف نشود، میتواند به کمپشتی قابلتوجه منجر گردد.
ریزش شدید مو چگونه اتفاق میافتد؟
عوامل متعددی در این زمینه نقش دارند مانند عوامل ژنتیکی و ارثی، استرس شدید، مشکلات هورمونی، تغذیه نامناسب، آسیب مداوم به مو از طریق حرارت، محصولات شیمیایی، شست و شوی تهاجمی و بیش از حد مو، بیماری پوست سر (عفونت، التهاب)، مشکلات سلامت عمومی (کمخونی، کمبود ویتامین، تیروئید و …)، و نیز استفاده نادرست از محصولات شیمیایی یا شامپوهای خیلی قوی. تمامی این موارد میتوانند در ریزش شدید و غیرعادی مو نقش داشته باشند.
علائم تشخیص:
ریزش بیش از حد موها در هنگام شانه زدن یا شست و شو
کمپشت شدن مو و کاهش حجم کلی مو
خالی شدن نقاط خاصی از سر
در موارد شدید: تارهای مو نازکتر شده و به کاهش تراکم مو منجر میگردد.
راههای پیشگیری:
مراقبت مداوم از مو: با اجتناب یا کاهش استفاده از ابزارهای حرارتی، شست و شوی بیش از حد، و نیز رنگ و صافی مو
تغذیه سالم: مصرف پروتئین کافی، ویتامینها (خصوصاً A, D, E، بیوتین)، آهن، مواد معدنی
کاهش استرس و خواب کافی
استفاده از شامپوهای ملایم، مناسب با نوع پوست و موی سر
معاینه دورهای پوست سر
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
مراجعه به متخصص (دکتر پوست یا متخصص مو) در صورت ریزش زیاد یا ناگهانی
استفاده از تونیک یا شامپوهای تقویتی (در صورت توصیه متخصص)
مراقبت ویژه از مو و پوست سر: شامپو ملایم، نرمکننده، رژیم غذایی سرشار از پروتئین و ویتامین
کاهش استفاده از حرارت و محصولات شیمایی، و در صورت نیاز کوتاهی موقتی تا احیا دوباره مو
8. نازک شدن تار مو
نازک شدن به معنای کاهش قطر تار مو است که مو ضعیفتر، کمحجمتر و حساستر میشود. این مشکل اغلب نتیجه آسیبهای تجمعی، کمبود تغذیه یا تغییرات هورمونی است.
تار موهای چگونه نازک میشوند؟
مواردی که در ادامه بیان میشود منجر به کاهش قطر تارهای مو میگردد:
استفاده مکرر از مواد شیمیایی و ابزارهای حرارتی
ریزش مو مزمن
تغذیه نامناسب یا کمبود ویتامین و انواع مواد مغذی
استرس، تغییرات هورمونی، استفاده از شامپوهای نامناسب
پیر شدن طبیعی مو: به طور معمول با افزایش سن، ضخامت تار مو کاهش پیدا میکند.
علائم تشخیص:
ضخامت موها نسبت به گذشته کمتر میشود.
نرمی و لطافت کاهش مییابد.
بیحال شدن و کدر شدن موها
کاهش استحکام مو: مو راحتتر شکسته میشود یا میریزد.
حجم ظاهری مو کاهش مییابد (حتی اگر تعداد موها کاهش نیافته باشد).
راههای پیشگیری:
رژیم غذایی غنی از پروتئین، اسیدهای چرب امگا 3، ویتامینها و مواد معدنی
استفاده از شامپوهای ملایم و تقویتی، نرمکننده و ماسک مناسب مو
اجتناب از آسیب حرارتی و شیمیایی
مراقبت منظم و کوتاهی نوک موها برای جلوگیری از تقسیم تار مو
راهکارهای مراقبتی و درمانی:
استفاده از ماسکهای تغذیهکننده و تقویتی با پروتئین، روغنهای طبیعی، و مرطوبکنندهها
استفاده از سرم یا روغن برای ساقه و انتهای مو
شامپو و نرمکننده ملایم، ترجیحا با ترکیبات طبیعی یا بدون سولفات
مراقبت مستمر: نازک شدن تار مو معمولا بهتدریج رخ میدهد، اما با مراقبت درست میتوان روند را کندتر کرد یا بهبود داد.
چرا شناخت مشکلات مو و پوست سر برای هنرجویان کوتاهی مو مهم است؟
کسی که کوتاهی مو یا خدمات آرایشگری ارائه میدهد، بایستی شناخت کافی از سلامت مو و پوست سر داشته باشد. وقتی آرایشگر یا مربی آموزشگاه بداند که کدام آسیبها قابل ترمیم هستند و کدام از آنها نیاز به مراقبت ویژه دارند، میتواند فرد را به بهترین شکل ممکن راهنمایی کند.
. توجه داشته باشید که آموزش اصولی این مباحث به هنرجویان باعث میشود، آنها بتوانند خدمات حرفهایتری ارائه دهند.
کلام آخر
مشکلات مو و پوست سر شامل آسیبهای حرارتی و شیمیایی، شوره، موخوره، ریزش یا نازک شدن تار موها و غیره است که اگر نادیده گرفته شوند، میتوانند کیفیت مو را تحت تاثیر قرار دهند. موی سالم و پوست سر سالم، نتیجه مراقبت مستمر با داشتن آگاهی از مشکلات مو اتفاق میافتد. این نکته را در نظر بگیرید که برای کسانی که در عرصه کوتاهی مو و مراقبت از مو فعالیت میکنند، شناخت مشکلات مو و پوست سر، نحوه تشخیص، و پیشگیری و درمان آن، حیاتی است.
ما در این مقاله از آکادمی مریم جهانبانی، تمامی نکات لازم در مورد مسائل مربوط به مو و پوست سر را در اختیار شما قرار دادیم. امیدواریم که این مطالب برای شما مفید بوده باشد. پیشنهاد میشود برای کسب اطلاعات بیشتر در حوزه مو، به وبسایت ما مراجعه نمایید.
